Przejdź do głównej treści

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Wiadomości

Nawigacja okruszkowa Nawigacja okruszkowa

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Z papieru do pliku. Jak digitalizowane są zbiory Biblioteki Jagiellońskiej

Z papieru do pliku. Jak digitalizowane są zbiory Biblioteki Jagiellońskiej

Przez dwa dni wszyscy chętni mogli zwiedzać pracownie i magazyny Biblioteki Jagiellońskiej, które na co dzień są niedostępne dla osób postronnych. Drzwi jednej z najstarszych i największych polskich bibliotek otwarte zostały 18 i 19 maja w ramach Dni Otwartych Funduszy Europejskich.

Od stycznia 2017 Biblioteka Jagiellońska wraz z Biblioteką Narodową realizują projekt „Patrimonium - digitalizacja i udostępnienie polskiego dziedzictwa narodowego”, którego celem jest przetworzenie w formę cyfrową wchodzących w skład Narodowego Zasobu Bibliotecznego zbiorów obu bibliotek oraz budowa zintegrowanego systemu ich gromadzenia i udostępniania. Ich dalsza eksploatacja i wykorzystywanie do celów naukowych, artystycznych, historycznych i edukacyjnych ma dodatkowo zwiększyć wiedzę na temat tych zbiorów. W ramach projektu zdigitalizowane zostaną rękopisy, stare druki, mapy, atlasy, druki muzyczne i ulotne oraz fotografie. Największy zasób stanowić będą jednak czasopisma. Obiekty wybrane do projektu należą do domeny publicznej i będą udostępniane na portalu Polona.pl oraz na portalu Jagiellońskiej Biblioteki Cyfrowej (JBC).

W zasobach działającej od 2010 roku JBC znalazło się już ponad 340 tys. publikacji. Jak zatem widać, digitalizacja w Bibliotece Jagiellońskiej trwa nieustannie. Jest to proces wielowątkowy i bardzo pracochłonny, o czym mogli przekonać się naocznie uczestnicy wspomnianego dnia otwartego, którego hasło brzmiało „Konserwacja i digitalizacja najcenniejszych zbiorów Biblioteki Jagiellońskiej”.

Drogę jaką przechodzą książki z półki magazynu do pliku na stronie internetowej można było prześledzić podczas czterech spacerów po bibliotecznych zakamarkach. Przewodnikami byli pracownicy zajmujący się na co dzień digitalizacją, konserwacją i opracowywaniem obiektów.

Wszystko zaczyna się w magazynie, gdzie zainteresowanie wzbudza zarówno sama jego przestrzeń, jak system transportu książek - poruszające się na podwieszanych szynach małe wagoniki.

Pierwszy przystanek to Sekcja Konserwacji, gdzie wybrane obiekty przygotowywane są do skanowania. Konserwacja na rzecz digitalizacji obejmuje czynności, które mają pomóc w lepszym uczytelnieniu skanów - rękopisy, książki, czasopisma są podklejane, czyszczone, rekonstruowane. Co ciekawe, nie wszystkie uszkodzenia są naprawiane - czasami zostawia się rozszyte okładki (ułatwi to skanowanie), nie usuwa się wszystkich zabrudzeń, gdyż składają się one na historię danego obiektu. W pracowni zwiedzający mogli obejrzeć przykładowe obiekty, które obecnie poddawane są pracom konserwatorskim i zabezpieczającym przed zniszczeniem.

Następnie obiekty trafiają do skanowania. W Sekcji Reprografii zwiedzający mogli zobaczyć różne rodzaje skanerów oraz dowiedzieć się, jak wygląda praca z takim specjalistycznym sprzętem. Żmudna praca przypomina nieco zajęcie średniowiecznych mnichów - książki trzeba skanować kartka po kartce, ręcznie przewracając kolejne strony.  

Uzyskane pliki poddawane są obróbce. Pracownicy JBC opracowują skany przy pomocy specjalnego oprogramowania. Praca polega na ich wyrównaniu, docięciu, dodaniu do uzyskanych plików metatagów  (opisów dla wyszukiwarek). Na opracowanie rocznika czasopisma trzeba poświęcić kilka godzin, praca z jedną książką pochłania natomiast ok. 2 do 4 godzin.

Następny krok to cyfrowa archiwizacja. Wykonywane są dwie kopie, które zapisuje się na taśmach magnetycznych, ponieważ są one trwalsze niż zapis na dysku. Jedna kopia trafia do sejfu, druga do komputeryzacji, gdzie przetwarza się ją na pliki jpg lub pdf i publikuje w Jagiellońskiej Bibliotece Cyfrowej.

Wszystkim zainteresowanym tematyką funkcjonowania  Biblioteki Jagiellońskiej warto przypomnieć, że pracownicy biblioteki zdradzą tajniki swojego zawodu także podczas innych akcji organizowanych w ciągu roku, np. takich jak niedawny Ogólnopolski Tydzień Bibliotek. Dla grup zorganizowanych istnieje możliwość zamówienia zwiedzania Biblioteki Jagiellońskiej: www.bj.uj.edu.pl/zwiedzanie-biblioteki-jagiellonskiej.

Zobacz galerię zdjęć
Zdjęcie nr 1 (25)
                                   fot. Adam Koprowski
                                  Zdjęcie nr 2 (25)
                                   fot. Adam Koprowski
                                  Zdjęcie nr 3 (25)
                                   fot. Adam Koprowski
                                  Zdjęcie nr 4 (25)
                                   fot. Adam Koprowski
                                  Zdjęcie nr 5 (25)
                                   fot. Adam Koprowski
                                  Zdjęcie nr 6 (25)
                                   fot. Adam Koprowski
                                  Zdjęcie nr 7 (25)
                                   fot. Adam Koprowski
                                  Zdjęcie nr 8 (25)
                                   fot. Adam Koprowski
                                  Zdjęcie nr 9 (25)
                                   fot. Adam Koprowski
                                  Zdjęcie nr 10 (25)
                                   fot. Adam Koprowski
                                  Zdjęcie nr 11 (25)
                                   fot. Adam Koprowski
                                  Zdjęcie nr 12 (25)
                                   fot. Adam Koprowski
                                  Zdjęcie nr 13 (25)
                                   fot. Adam Koprowski
                                  Zdjęcie nr 14 (25)
                                   fot. Adam Koprowski
                                  Zdjęcie nr 15 (25)
                                   fot. Adam Koprowski
                                  Zdjęcie nr 16 (25)
                                   fot. Adam Koprowski
                                  Zdjęcie nr 17 (25)
                                   fot. Adam Koprowski
                                  Zdjęcie nr 18 (25)
                                   fot. Adam Koprowski
                                  Zdjęcie nr 19 (25)
                                   fot. Adam Koprowski
                                  Zdjęcie nr 20 (25)
                                   fot. Adam Koprowski
                                  Zdjęcie nr 21 (25)
                                   fot. Adam Koprowski
                                  Zdjęcie nr 22 (25)
                                   fot. Adam Koprowski
                                  Zdjęcie nr 23 (25)
                                   fot. Adam Koprowski
                                  Zdjęcie nr 24 (25)
                                   fot. Adam Koprowski
                                  Zdjęcie nr 25 (25)
                                   fot. Adam Koprowski
Polecamy również
Sukces kardiologów z Prokocimia. To pierwszy taki zabieg w Polsce
W Krakowie rozpoczął się 17. Festiwal Nauki i Sztuki
W uniwersyteckim synchrotronie powstaje kolejna linia badawcza
Instytut Spraw Publicznych UJ ma 20 lat

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Znajdziesz nas tutaj