Skip to main content

Web Content Display Web Content Display

Wiadomości

Web Content Display Web Content Display

Znamienity polonista dołączył do grona doktorów honoris causa UJ

Znamienity polonista dołączył do grona doktorów <span lang="la">honoris causa</span> UJ

- Dzisiejsze wyróżnienie to chwila autentycznego szczęścia. Jest to również szlachetny gest kulturowy, który świadczy o tym, iż Polacy umieją doceniać nas, polonistów zagranicznych promujących kulturę polską w swoim kraju - mówił w poniedziałek 23 maja prof. Constantin Geambaşu podczas uroczystego posiedzenia Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego, w trakcie którego odebrał tytuł doktora honoris causa UJ.

Z wnioskiem o nadanie tytułu doktora honoris causa prof. Constantinowi Geambaşu wystąpili profesorowie Wydziału Polonistyki UJ. Senat UJ, po zakończeniu specjalnej procedury, postanowił uhonorować polonistę, slawistę i tłumacza z Uniwersytetu Bukaresztańskiego w szczególności za wybitne zasługi na gruncie badań nad literaturą polską, imponujący dorobek tłumacza literatury polskiej na język rumuński oraz za ogromne osiągnięcia w zakresie dydaktyki oraz popularyzacji polskiej kultury.

Zaszczyt wygłoszenia laudacji na cześć prof. Constantina Geambaşu przypadł prof. Magdalenie Popiel z Katedry Antropologii Literatury i Badań Kulturowych UJ. Jak podkreśliła, polonistyka nie jest dyscypliną zadomowioną jedynie między Odrą a Bugiem, Bałtykiem a Tatrami. Pasjonaci polskiej kultury, literatury, języka rodzą się we wszystkich szerokościach geograficznych i są to zazwyczaj narodziny przypadkowe, mające swe źródła w koincydencjach biograficznych i historycznych. Rumunia, skąd pochodzi bohater dzisiejszej uroczystości, nie leży w rejonie najbliższej nam tradycji kulturowej. Tymczasem właśnie w Bukareszcie pojawił się na mapie wyrazisty punkt - ośrodek studiów nad polską literaturą, językiem i kulturą, który rozkwitł za sprawą prof. Constantina Geambaşu.

- Ponad 50 lat wytężonej pracy naukowej, redakcyjnej, edytorskiej i translatorskiej profesora Constantina Geambaşu doprowadziło do powstania i włączenia w obieg kultury rumuńskiej imponującego korpusu wiedzy o Polsce. Jest to głęboko przemyślany projekt opierający się na systematycznym wzbogacaniu polonistyki rumuńskiej, budujący od podstaw nowe dziedziny lub kontynuujący wątki badań podejmowane przez poprzedników. Fundament tego dzieła życia profesora Geambaşu stanowiła pedagogika i nauka o języku polskim. Ta "praca u podstaw" obejmowała serię podręczników dla studentów i uczniów rumuńskich szkół, w których nauczany jest język polski - mówiła prof. Magdalena Popiel.

W dalszej części laudacji wskazała, że prof. Constantin Geambaşu za swoje najważniejsze osiągnięcie uważa wprowadzenie na teren rumuńskiej kultury twórczości Czesława Miłosza, a największym rozgłosem cieszył się w tym kraju "Zniewolony umysł", który wywołał gorącą dyskusję w środowisku intelektualistów. Prof. Magdalena Popiel wspomniała również o współpracy rumuńskiego badacza z krakowskimi uczonymi i polonistami z innych uniwersytetów. W jej ocenie ma ona nie tylko wymiar naukowy, gdyż prof. Geambaşu należy do grona twórców organizacji, które umacniały relacje polonistów w świecie.

- Porównywanie jest główną metodą komparatystyki, ale także retoryki laudacyjnej. Jak można wyczytać w każdym bedekerze, obszar Rumunii systematycznie powiększa się z roku na rok o kilkaset kilometrów kwadratowych. A dzieje się tak za sprawą Dunaju gromadzącego żyzne iły w rejonie delty. Patrząc na ten fenomen natury z perspektywy dzisiejszej uroczystości, trudno nie dostrzec analogii z aktywnością profesora Geambaşu powiększającego każdego roku obszar rumuńskiej, a także "światowej przestrzeni literackiej", którą tworzą na równi dzieła oryginalne i tłumaczone. Użycie tego porównania ma pełne uzasadnienie, jeśli uświadomimy sobie jak bardzo przez te pięćdziesiąt lat, dzięki żmudnej pracy wybitnego tłumacza, wzbogaciły się zasoby lekturowe czytelników rumuńskich zainteresowanych Polską, wcześniej ograniczone do kilku zaledwie nazwisk pisarzy - dodała prof. Magdalena Popiel.

Prof. Constantin Geambaşu, odbierając tytuł, również nawiązał do twórczości Czesława Miłosza. Przyznał, że po upadku żelaznej kurtyny "prawdziwym objawieniem" była dla niego lektura wspomnianego w laudacji "Zniewolonego umysłu", książki zakazanej do tej pory w obszarze komunistycznym. - Czytałem ją i nie mogłem uwierzyć własnym oczom. Nie tylko poznawałem odpowiedzi na pytania, które wszyscy z nas sobie zadawali, ale także rozumiałem, na czym polegał system totalitarny i jak dość duża część inteligencji musiała się do niego przystosować, pójść na kompromis. Częste wyjazdy do Polski, udział w kursach letnich, konferencjach i seminariach międzynarodowych, swobodny dostęp do materiałów krytycznych stworzyły nową perspektywę dla badań i procesu nauczania. Towarzysząc w charakterze tłumacza wielu delegacjom na wysokim szczeblu, uzyskałem również pewien wgląd w zmiany zachodzące w nowym kontekście politycznym - przekonywał.

Uhonorowany nawiązał również do lat 1999-2004, kiedy to jego związki z Krakowem i przywiązanie do miasta umocniły się. Pracował wówczas jako lektor języka i literatury rumuńskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim. - To był niezwykle płodny okres, poznałem lepiej miasto i nawiązałem kontakty z ważnymi osobistościami życia kulturalnego i literackiego. Brałem także udział w spotkaniach naukowych organizowanych w Instytucie Polonistyki na ulicy Gołębiej. Bardzo pomocny był profesor Aleksander Fiut. Dzięki niemu zacząłem bardziej interesować się literaturą kresową i pograniczem - ocenił prof. Constantin Geambaşu.

I dodał: - Prawdziwym sukcesem odniesionym w Krakowie było przyznanie mi w 2016 roku nagrody Transatlantyk. Stanowiła ona zwieńczenie mojej pracy jako tłumacza oraz uznanie wysiłku na rzecz promocji polskiej kultury i literatury w Rumunii. Było to bardzo ważne wydarzenie w życiu moim i mojej rodziny.


Prof. Constantin Geambaşu jest wybitnym komparatystą, historykiem literatury polskiej, tłumaczem i ambasadorem kultury polskiej w Rumunii. Jako wieloletni dyrektor Instytutu Slawistyki i kierownik Zakładu Literatury Polskiej zainicjował szereg nowych kursów poświęconych komparatystyce literackiej i kulturowej. Jest autorem ponad 150 publikacji o literaturze polskiej oraz tłumaczem ponad 80 polskich książek literackich, filozoficznych oraz literaturoznawczych. W ostatnich dekadach współpracował z krakowską polonistyką, uczestnicząc w konferencjach i organizując wykłady badaczy w Uniwersytecie Bukaresztańskim.

Photogallery
Recommended
Srebrny medal "<span lang="la">Plus ratio quam vis</span>" dla prof. Tomasza Grodzickiego
Srebrny medal "Plus ratio quam vis" dla prof. Tomasza Grodzickiego
Zasłużeni  dla Uniwersytetu Jagiellońskiego: prof. Rett Ludwikowski i prof. Walter Rechberger
Zasłużeni dla Uniwersytetu Jagiellońskiego: prof. Rett Ludwikowski i prof. Walter Rechberger
Jubileusz znamienitego teoretyka i historyka literatury
Jubileusz znamienitego teoretyka i historyka literatury
UJ wyróżnił doktoratem honorowym wybitnego badacza z Harvardu
UJ wyróżnił doktoratem honorowym wybitnego badacza z Harvardu