Przejdź do głównej treści

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Wiadomości

Nawigacja okruszkowa Nawigacja okruszkowa

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Czy w bardziej zielonych okolicach dzieci uczą się lepiej?

Czy w bardziej zielonych okolicach dzieci uczą się lepiej?

Czy dzieci, które chodzą do szkół i mieszkają w bardziej zielonych okolicach, uzyskują lepsze wyniki w nauce? Tak sugerowały badania prowadzone w USA. Zespół Epidemiologii w projekcie "NeuroSmog" z Instytutu Psychologii UJ postanowił sprawdzić, czy rzeczywiście istnieje taka zależność.

 

 

Większość Europejek i Europejczyków zamieszkuje obszary miejskie, a ich dostęp do terenów zielonych jest ograniczony. Dwie główne teorie psychologii środowiskowej – teoria przywracania uwagi i teoria redukcji stresu – sugerują, że obserwacja przyrody poprawia uwagę i zmniejsza stres.

- Mamy na to wiele przekonujących dowodów z badań eksperymentalnych - mówi mgr Nitika Singh, pierwsza autorka artykułu "Association of residential and school green- and bluespace with academic performance in 10-13-year-old Polish schoolchildren with and without attention deficit hyperactivity disorder" i doktorantka w Zespole Epidemiologii w projekcie NeuroSmog w Instytucie Psychologii na Uniwersytecie Jagiellońskim.

- Niektórzy przekonywali także, że dzieci mieszkające i uczące się na terenach zielonych mają wyższe osiągnięcia w nauce, co przekłada się na lepsze szanse życiowe. Do tej pory dysponowaliśmy jednak badaniami przeprowadzonymi głównie w USA. Postanowiłyśmy sprawdzić, czy takie zależności występują w Polsce. Czyli: czy bardziej zielona okolica w Polsce to lepsze wyniki dzieci w nauce? - tłumaczy naukowczyni.

658 przebadanych dzieci, tysiące danych

Jak podkreśla badaczka, kraje różnią się klimatem, kulturą, sposobem użytkowania gruntów. Należy więc sprawdzać, czy ustalenia na przykład we Francji lub USA znajdują potwierdzenie w Polsce.

- Nasze badanie to trzecie tego typu studium na świecie. Zbadaliśmy 658 dzieci w wieku od 10 do 13 lat z 18 dużych i małych miejscowości południowej Polski - wyjaśnia dr hab. Iana Markevych, liderka zespołu, w którym realizowano badanie. Na podstawie informacji od rodziców i młodzieży naukowczynie zgromadziły dane o wynikach uczniów i uczennic w nauce z języka polskiego i matematyki. Pozyskały ponadto szczegółowe dane dotyczące gęstości pokrycia terenu drzewami, trawami tudzież krzewami oraz obecności zbiorników wodnych w okolicy szkoły i miejsca zamieszkania. W ten sposób stworzono wielowymiarowy model, a dane skorygowano o wiek, płeć, wykształcenie rodziców, sytuację finansową i urbanizację. Jakie wyniki otrzymał zespół?

Natura, kultura i klasa społeczna

- Przystępując do badań, byłyśmy sceptyczne wobec prostej zależności: więcej zieleni, lepsze stopnie. I faktycznie, nie znalazłyśmy związku między wynikami w nauce a zazielenieniem okolic miejsca zamieszkania i szkoły. Mówiąc prościej – zamieszkanie i uczenie się w zielonej okolicy nie gwarantują lepszych wyników w nauce. Dotyczy to także dzieci z ADHD - mówią badaczki.

Czy oznacza to, że dzieciom w USA zieleń służy, a w Polsce nie? Sprawa okazuje się bardziej skomplikowana.

Problem ten wyjaśnia dr hab. Markevych: - Do tej pory badacze szukali współzależności między zazielenieniem wokół szkół a odsetkiem uczniów, którzy dobrze wypadali w testach. Bardziej zazielenione szkoły częściej zlokalizowane są w bogatszych dzielnicach – zwłaszcza w USA. Mówiąc inaczej, w tych badaniach niemożliwe było rozróżnienie wpływu terenów zielonych i statusu społeczno-ekonomicznego dzieci. Nasz studium jest trzecim badaniem na świecie, które opiera się na danych indywidualnych, a nie zagregowanych. Oczywiście, potrzebujemy więcej takich projektów naukowych, aby wyciągnąć bardziej dokładne wnioski. Mamy nadzieję, że nasza analiza zmotywuje do dalszych badań.

Natura się liczy, ale nie rozwiąże wszystkich problemów

Autorki wyraźnie podkreślają, że co do zasady zieleń i kontakt z naturą mają bardzo pozytywny wpływ na dobrostan fizyczny i psychiczny człowieka. Przypominają, że mamy coraz więcej dowodów na to, że kontakt z przyrodą chroni przed otyłością i cukrzycą, wydłuża życie i poprawia kondycję psychiczną.

- Potwierdzają to liczne badania prowadzone na całym świecie. Oczywiście byłoby wspaniale, gdyby samo zazielenianie miast mogło poprawić także szkolne oceny, jednak w tym wypadku konwencjonalne rozwiązania mogą być bardziej skuteczne - podsumowują badaczki.

źródło: Instytut Psychologii UJ

Polecamy również
Badacze Uniwersytetu Jagiellońskiego stypendystami fundacji Fulbrighta
Badacze Uniwersytetu Jagiellońskiego stypendystami fundacji Fulbrighta
Polsko-ukraiński projekt badawczy na UJ zrealizuje prof. Maciej Pabijan
Polsko-ukraiński projekt badawczy na UJ zrealizuje prof. Maciej Pabijan
Studentka UJ CM z Nagrodą Pielęgniarską Królowej Sylwii
Studentka UJ CM z Nagrodą Pielęgniarską Królowej Sylwii
Prof. Małgorzata Barańska pokieruje polsko-niemieckim projektem badawczym
Prof. Małgorzata Barańska pokieruje polsko-niemieckim projektem badawczym

Widok zawartości stron Widok zawartości stron