Przejdź do głównej treści

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Wiadomości

Nawigacja okruszkowa Nawigacja okruszkowa

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Do Instytutu Muzykologii UJ trafiła Kolekcja Leopolda Kozłowskiego

Do Instytutu Muzykologii UJ trafiła Kolekcja Leopolda Kozłowskiego

13 czerwca podpisana została umowa darowizny, dzięki której do Biblioteki i Fonoteki Instytutu Muzykologii UJ trafiła kolekcja muzyczna zawierająca 621 pozycji, na które składają się m. in. rękopisy muzyczne, rękopisy z tekstami piosenek oraz nagrania. Zbiór przekazała Marta Kozłowska-Woźniak, córka zmarłego w 2019 roku „ostatniego klezmera Galicji”. Ze strony UJ akt podpisał prof. Piotr Wilk, dyrektor Instytutu Muzykologii UJ.

- Kim jest klezmer? Według standardowej definicji to żydowski ludowy muzyk instrumentalista, który swoja grą w kapeli sterował przebiegiem religijnych obrzędów, dostarczał rozrywki, uświetniał uroczystości rodzinne. Istotny jest nie tyle jego repertuar, co jego rola, czyli towarzyszenie społeczności w momentach, w których ona tego oczekuje. Jak wyjaśniał Leopoldowi jego ojciec – klezmer musi umieć zagrać wszystko, nie dla pieniędzy, ale dla własnej ambicji i dla ludzi, którzy tego potrzebują – wyjaśniała dr Sylwia Jakubczyk-Ślęczka w wykładzie pt. „Leopold Kozłowski-Kleinman: historia klezmera w trzech piosenkach”, który towarzyszył uroczystości odbywającej się w Pałacu Pusłowskich przy ul. Westerplatte 10, siedzibie Instytutu Muzykologii UJ.

Jak zauważyła, Leopold Kozłowski był nie tylko kontynuatorem, ale również modernizatorem klezmerskiej tradycji. W powojennej Polsce przez wiele lat poszukiwał swojego miejsca. W latach 80. XX wieku powrócił do muzyki żydowskiej – opracował muzykę do polskiej wersji musicalu „Skrzypek na dachu”, stworzył muzykę do filmu „Austeria”, współpracował z twórcami filmu „Lista Schindlera”, zajmował się wykonawstwem i popularyzacją żydowskich pieśni. Wszechstronność jego muzycznych zainteresowań, nie tyle zaprzecza kontynuacji klezmerskiej tradycji, co ją aktualizuje. Wcielił się w rolę nowoczesnego klezmera i stał się postacią symboliczną.

- Co przekazana dziś kolekcja może wnieść do naszej wiedzy o ostatnim klezmerze Galicji? Jej różnorodność każe postawić pytanie o różne obszary jego aktywności muzycznej, a tym samym prowokuje badania na całokształtem jego artystycznej spuścizny. Analiza zachowanych partytur powinna pozwolić na stworzenie charakterystyki warsztatu kompozytorskiego, a tym samym uzupełnienie dotychczasowej biografii Leopolda Kozłowskiego po opracowaniu muzycznej twórczości. Możliwa stanie się także szersza interpretacja ich społecznego oddziaływania – mówiła dr Sylwia Jakubczyk-Ślęczka.

Wykład zatytułowany „Leopold Kozłowski i muzycy romscy” wygłosiła z kolei prof. Anna Piotrowska. Zawartość kolekcji przybliżył Stanisław Hrabia, kierownik Biblioteki i Fonoteki Instytutu Muzykologii UJ, który zaznaczył, że przekazane materiały pokazują różne etapy pracy kompozytorskiej i życia muzycznego oraz pozostawione dziedzictwo muzyczne. Kolekcja zostanie w najbliższym czasie poddana naukowemu oglądowi i badaniom.

Gościem uroczystości był senator Jerzy Fedorowicz, który przekazał do zbiorów Instytutu Muzykologii UJ złotą płytę, przyznaną przez Związek Producentów Audio-Video albumowi „Leopold Kozłowski. Ostatni klezmer Galicji” z 2002 roku.


Leopold Kozłowski-Kleinman znany jest przede wszystkim jako "ostatni klezmer Galicji". Urodzony w 1918 roku przedwojennych Przemyślanach był synem Hirsza Kleinmana i wnukiem Pejsacha Brandweina, obu prowadzących tradycyjne kapele klezmerskie. Jako dziecko grywał z kapelą ojca na cymbałach, z zespołem szkolnym na akordeonie, pobierał też lekcje fortepianu. Wzrastał w wielokulturowej Galicji wybrzmiewającej muzyką polską, ukraińską, żydowską, romską; religijną, obrzędową, patriotyczną, propagandową, poważną, rozrywkową, popularną, teatralną i filmową. Wszystkie te nurty odbiły się echem także w jego powojennej zawodowej działalności muzycznej, do której drogę otworzył mu uzyskany w 1956 roku dyplom krakowskiej Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej. Wszystkie też udokumentowane zostały w kolekcji, jaka trafia do zbiorów Biblioteki i Fonoteki Instytutu Muzykologii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.

W latach 90. XX wieku Leopold Kozłowski-Kleinman został jednym z promotorów ruchu odrodzenia muzyki żydowskiej w Polsce. Służył jako mentor i nauczyciel nowym jej wykonawcom, także tym przybywającym do niego zza granicy. Sam również nagrywał, komponował i wykonywał repertuar żydowski. Często przebywający i przez to kojarzony z „Klezmer Hois” stał się wręcz ikoną kulturową odradzającego się krakowskiego Kazimierza oraz życia kulturalnego Żydów polskich. Zmarł 12 marca 2019 roku i został pochowany na cmentarzu żydowskim przy ul. Miodowej w Krakowie.

Zobacz galerię zdjęć
Polecamy również
Stowarzyszenie Absolwentów UJ świętuje 60-lecie powstania

Stowarzyszenie Absolwentów UJ świętuje 60-lecie powstania

Krakowskie Forum Biomedyczne już za nami

Krakowskie Forum Biomedyczne już za nami

650. rocznica urodzin królowej Jadwigi

650. rocznica urodzin królowej Jadwigi

Rozpoczęła się rekrutacja na studia w Uniwersytecie Jagiellońskim

Rozpoczęła się rekrutacja na studia w Uniwersytecie Jagiellońskim

Widok zawartości stron Widok zawartości stron