Przejdź do głównej treści

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Wiadomości

Nawigacja okruszkowa Nawigacja okruszkowa

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Uniwersytet Jagielloński uhonorował profesora Juliana Dybca

Uniwersytet Jagielloński uhonorował profesora Juliana Dybca

We wtorek 22 marca w Librarii Collegium Maius odbyła się uroczystość, podczas której medal "Plus ratio quam vis" otrzymał prof. Julian Dybiec - znamienity historyk i znawca dziejów Uniwersytetu Jagiellońskiego. Wyróżnienie to przyznawane jest osobom szczególnie zasłużonym za działalność i dokonania dla dobra wspólnoty akademickiej oraz wyjątkowe zaangażowanie w sprawy naszej uczelni.


Z wnioskiem o uhonorowanie prof. Juliana Dybca wystąpił poprzedni dziekan Wydziału Historycznego UJ prof. Jan Święch. Podkreślił w nim, że rok 2020 był dla profesora Dybca rokiem potrójnego jubileuszu - 8 stycznia ukończył 80 lat, minęło także 55 lat od zatrudnienia go na stanowisku asystenta w Katedrze Historii Oświaty i Kultury UJ i pół wieku od obrony doktoratu oraz wydania drukiem pracy doktorskiej "Michał Wiszniewski, życie i twórczość". Ówczesny rektor UJ prof. Wojciech Nowak przychylnie potraktował tę inicjatywę i przyznał prof. Julianowi Dybcowi srebrny medal "Plus ratio quam vis" w uznaniu za nowatorskie badania systemu finansowania i mecenatu nauki i oświaty w dawnej Galicji, monografię o dziejach Uniwersytetu Jagiellońskiego w okresie międzywojennym, a także za pracę nad ukształtowaniem kilku pokoleń studentów UJ.

Sylwetkę oraz dokonania naukowe uhonorowanego przedstawił w laudacji prof. Krzysztof Stopka, dyrektor Mueum UJ. Przypomniał, że dorobek prof. Juliana Dybca obejmuje ponad 200 pozycji bibliograficznych. Są to prace monograficzne, artykuły i rozprawy, opracowania źródłowe, obszerne rozdziały w pracach zbiorowych, biogramy historyczne, drukowane głosy w dyskusjach podczas sesji naukowych. Wszystkie charakteryzuje rzetelność badawcza, dążenie do poznania prawdy, wyważone sądy, dążenie do formułowania uogólnień i syntez na podstawie żmudnych kwerend w polskich i zagranicznych archiwach.

- Największym dziełem profesora Dybca jest monografia dziejów Uniwersytetu Jagiellońskiego w okresie międzywojennym. Jej ukazanie się drukiem zbiegło się z jubileuszem 600-lecia odnowienia Uniwersytetu Krakowskiego. Ta tytaniczna praca liczy sobie 760 stron. Jest wynikiem kilkunastoletniej, żmudnej kwerendy w bogatym zasobie źródeł archiwalnych i drukowanych oraz całej literaturze przedmiotu. Praca świetnie wpisała się w koncepcję historii Uniwersytetu Jagiellońskiego wypracowaną jeszcze na początku XX wieku przez Kazimierza Morawskiego, a kontynuowaną przez Henryka Barycza, a nawet ją do pewnego stopnia przewyższyła - powiedział prof. Krzysztof Stopka.

Dodał, że ważnym polem badawczym w twórczości naukowej prof. Juliana Dybca była historia jego rodzinnych stron - Starego i Nowego Sącza, a także Łącka. Brał też aktywny udział nie tylko w życiu naukowym, ale także w kształceniu kilku pokoleń studentów. Prowadził zajęcia na historii, pedagogice, psychologii, polonistyce, bibliotekoznawstwie. Warto również pamiętać, że bohater dzisiejszej uroczystości jest inicjatorem Konkursu wiedzy o Uniwersytecie Jagiellońskim, wydarzenia organizowanego co roku do dziś.

- Profesor Dybiec jest wyczulony na kwestie etyczne jeśli chodzi o prowadzenie badań naukowych. W kontaktach osobistych jest zawsze życzliwy, chętny do pomocy w kwestiach nauki i badań naukowych. Pozostaje też otwarty na wyzwania, jakie przynosi współczesna cywilizacja. Uprawianie nauki było i jest dla niego powołaniem i pasją. Z seminarium prof. Henryka Barycza wyniósł przekonanie, któremu zawsze był wierny, „by jak najwięcej myśleć, jak najmniej i najkrócej mówić i jak najwięcej robić” - powiedział laudator na zakończenie.

Prof. Julian Dybiec urodził się 8 stycznia 1940 roku w Łącku koło Nowego Sącza w rodzinie robotniczo-chłopskiej. Po ukończeniu szkoły podstawowej kontynuował naukę w Liceum Finansowym w Nowym Sączu, w którym duży wpływ wywarła na niego nauczycielka historii Eleonora Żdżańska, absolwentka Uniwersytetu Lwowskiego i uczennica Stanisława Łempickiego, polskiego historyka literatury. Zwróciła uwagę na ucznia wykazującego nieprzeciętne zainteresowanie historią i wzmacniała te jego pasje. Po maturze Julian Dybiec podjął studia historyczne na Wydziale Filozoficzno-Historycznym UJ, podczas których trafił na seminarium magisterskie prof. Henryka Barycza, wybitnego historyka nauki i kultury. W 1964 roku przyjął go do pracy w Archiwum UJ. Rok później prof. Barycz przeniósł go do kierowanej przez siebie Katedry Historii Nauki i Oświaty na stanowisko asystenta. Julian Dybiec zetknął się tam z zespołem, który z powodzeniem rozwijał badania nad kulturą, nauką i oświatą polską XVI-XIX wieku. W 1969 roku obronił pracę doktorską i uzyskał etat adiunkta. W tym samym roku na miejscu Katedry Historii Nauki i Oświaty powstał Zakład Historii Oświaty i Kultury w ramach świeżo zreorganizowanego Instytutu Historii. W jednostce tej Julian Dybiec przepracował aż do przejścia na emeryturę w 2010 roku.

Po habilitacji w 1983 roku został mianowany docentem. Na stanowisku profesora nadzwyczajnego UJ pracował w latach 1992-1995. Profesorem nadzwyczajnym z tytułem naukowym został w 1995 roku. W 2002 r. uzyskał nominację na stanowisko profesora zwyczajnego w Uniwersytecie Jagiellońskim. W 2014 roku obchodził jubileusz pracy naukowej oraz działalności oświatowej i społecznej. Nadal twórczo pracuje naukowo.

Do głównych kierunków badań historyczno-pedagogicznych prof. Juliana Dybca należy zaliczyć m.in. dzieje Uniwersytetu Jagiellońskiego od renesansu po czasy współczesne, walkę społeczeństwa polskiego o utrzymanie tożsamości narodowej, dzieje oświaty i nauki w Galicji, polską i europejską myśl pedagogiczną, historię wychowania jako dyscyplinę naukową i przedmiot uniwersyteckiego kształcenia, a także podstawy metodologiczne historii wychowania.

Zobacz galerię zdjęć
Polecamy również
Śniadanie profesorskie w rocznicę odnowienia Akademii Krakowskiej
Śniadanie profesorskie w rocznicę odnowienia Akademii Krakowskiej
Srebrny medal "<span lang="la">Plus ratio quam vis</span>" dla prof. Tomasza Grodzickiego
Srebrny medal "Plus ratio quam vis" dla prof. Tomasza Grodzickiego
Zasłużeni  dla Uniwersytetu Jagiellońskiego: prof. Rett Ludwikowski i prof. Walter Rechberger
Zasłużeni dla Uniwersytetu Jagiellońskiego: prof. Rett Ludwikowski i prof. Walter Rechberger
Jubileusz znamienitego teoretyka i historyka literatury
Jubileusz znamienitego teoretyka i historyka literatury

Widok zawartości stron Widok zawartości stron