Przejdź do głównej treści

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Wiadomości

Nawigacja okruszkowa Nawigacja okruszkowa

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

"Nature Communications" donosi o badaniach naukowców z UJ

"<span lang="en">Nature Communications</span>" donosi o badaniach naukowców z UJ

Na łamach prestiżowego czasopisma "Nature Communications" ukazała się praca "Triplet-driven chemical reactivity of β-carotene and its biological implications", która powstała pod kierownictwem prof. Leszka Fiedora z Wydziału Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. W badaniach uczestniczyli również naukowcy z Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie (AGH) i Uniwersytetu w Niszu (Serbia).

Celem badań prowadzonych w zespole prof. Leszka Fiedora jest zrozumienie mechanizmów oddziaływań tlenu i jego reaktywnych form z β-karotenem, karotenoidenem będącym jednym z najważniejszych antyoksydantów i fotoprotektantów, służącym ochronie aparatu fotosyntetycznego roślin i cyjanobakterii. Analiza wyników opisanych w publikacji wykazała, że wygaszanie przez β-karoten najbardziej reaktywnej formy tlenu, czyli tlenu singletowego, zachodzi wyłącznie na drodze fizycznej. Jednocześnie pokazano, że cząsteczki te nie reagują ze sobą chemicznie a tlen singletowy nie powoduje oksydacji β-karotenu.

"Nieoczekiwanie okazało się, że reakcja chemiczna β-karotenu z tlenem, prowadząca do jego oksydacyjnej degradacji, przebiega z udziałem barwnika we wzbudzonym stanie trypletowym. Dlatego też produkty oksydatywnej degradacji β-karotenu mogą być chemicznymi sygnałami nadprodukcji szkodliwych stanów trypletowych chlorofili w obrębie aparatu fotosyntetycznego, wynikającej z nadmiaru zaabsorbowanej energii świetlnej. Przeczy to ogólnie przyjętej koncepcji udziału tego barwnika w chemicznej deaktywacji tej reaktywnej formy tlenu i roli produktów jego degradacji jako markerów stresu oksydacyjnego. Okazało się również, że podczas fotochemicznego rozpadu utlenionych pochodnych β-karotenu uwalniane są wolne rodniki i tlen singletowy, co wyjaśnia szeroko dyskutowaną i kontrowersyjną pro-oksydacyjną aktywność tego barwnika" - czytamy w komunikacie WBBiB UJ.

Kolejną niespodzianką jest odkrycie faktu, że sam β-karoten w niewielkim stopniu może fotokatalitycznie generować tlen singletowy. Wyniki te zmuszą do zmiany dotychczasowych poglądów dotyczących mechanizmów antyoksydacyjnego funkcjonowania karotenoidów oraz fotofizycznych właściwości tych barwników.

Badania właściwości barwników fotosyntetycznych finansowane są przez Narodowe Centrum Nauki. Autorami pracy "Triplet-driven chemical reactivity of β-carotene and its biological implications", która jest dostępna w formacie open access na stronie nature.com, są prof. Leszek Fiedor, Mateusz Zbyradowski, Mariusz Duda, dr hab. Anna Wiśniewska-Becker, prof. UJ, dr Heri Heriyanto, Weronika Rajwa Z WBBiB UJ, dr Mariusz Pilch z Wydziału Chemii UJ, dr Joanna Fiedor z AGH oraz dr Dragan Cvetkovic z Uniwersytetu w Niszu.

Polecamy również
Koncert w 658. rocznicę założenia Uniwersytetu Jagiellońskiego
Koncert w 658. rocznicę założenia Uniwersytetu Jagiellońskiego
Koncert plenerowy w Ogrodzie Botanicznym UJ
Koncert plenerowy w Ogrodzie Botanicznym UJ
Uniwersytet Jagielloński świętuje 658. rocznicę powstania [ZDJĘCIA]
Uniwersytet Jagielloński świętuje 658. rocznicę powstania [ZDJĘCIA]
Młodzi naukowcy z UJ ze stypendiami Fundacji na rzecz Nauki Polskiej
Młodzi naukowcy z UJ ze stypendiami Fundacji na rzecz Nauki Polskiej

Widok zawartości stron Widok zawartości stron