Przejdź do głównej treści

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Wiadomości

Nawigacja okruszkowa Nawigacja okruszkowa

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Neutrina ujawniły ostatnią niewiadomą generatora energii w Słońcu

Neutrina ujawniły ostatnią niewiadomą generatora energii w Słońcu

Naukowcy z Instytutu Fizyki Uniwersytetu Jagiellońskiego (IF UJ) - uczestniczący w eksperymencie BOREXINO realizowanym w laboratorium podziemnym w Gran Sasso wraz z badaczami z Europy i Stanów Zjednoczonych - dodali ostatnie brakujące ogniwo wiedzy dotyczącej łańcucha spalania wodoru w Słońcu, mierząc po raz pierwszy słaby strumień neutrin CNO z jądra gwiazdy. Potwierdza to ostatecznie znaną od wielu lat teorię o źródle energii naszej najbliższej gwiazdy.

Zgodnie ze znaną hipotezą Hansa Bethego z 1939 roku energia słoneczna produkowana jest w reakcji spalania wodoru w hel. Zakłada ona, że 4 protony łączą się w jądro helu, uwalniane są 2 neutrina (najlżejsze znane cząstki elementarne), 2 elektrony oraz bardzo dużo energii. Reakcja ta może przebiegać w tzw. cyklu p-p lub CNO, z którymi stowarzyszone są odpowiednie neutrina typu pp i CNO.

Detektor BOREXINO dostarczył już wcześniej pełnej informacji o fundamentalnym dla Słońca cyklu p-p, w którym generowane jest 99 proc. energii. Ostatnim brakującym elementem było potwierdzenie występowania cyklu CNO, który odpowiada tylko za około 1 proc. energii słonecznej, ale może być dominujący dla cięższych gwiazd. Z tego powodu rejestracja neutrin typu CNO jest niezwykle ważna.

- Przy użyciu jednego detektora o niespotykanej radio-czystości eksperyment BOREXINO w pełni potwierdził teorię o jądrowym źródle energii gwiazdy, identyfikując dwa oddzielne cykle. To ostatnie osiągnięcie jest kamieniem milowym w 25-letniej historii, ciągle zbierającego dane eksperymentu, który ma być zakończony w przyszłym roku. Niezwykłym zbiorowym wysiłkiem udało nam się wyodrębnić z morza tła słaby sygnał od neutrin CNO - mówią badacze IF UJ dr hab. Grzegorz Zuzel, prof. UJ, autor wieloletnich, krytycznych dla eksperymentu BOREXINO badań oraz dr Marcin Misiaszek kierujący pracami międzynarodowych grup opracowujących dane.

Oprócz potwierdzenia teorii o jądrowym źródle energii gwiazd detekcja neutrin z cyklu CNO może rzucić światło na strukturę jądra słonecznego, w szczególności na zawartość pierwiastków nazywanych przez astrofizyków metalami (cięższymi od wodoru i helu). Strumienie neutrin rejestrowane przez detektor BOREXINO są zasadniczo zgodne z przewidywaniami standardowego modelu Słońca, w którym jego jądro ma podobną „metaliczność” jak jego powierzchnia. Jednak nowsze badania atmosfery tej gwiazdy kwestionują to założenie i sugerują, że metaliczność jest niższa. Wyniki pomiarów strumienia neutrin CNO wskazują jako poprawną wyższą metaliczność.

Najnowsze wyniki badań zostały już opisane w prestiżowych czasopismach "arXiv" i "Science News".

Polecamy również
Doktorant z UJ wyróżniony w konkursie o nagrodę im. Schaudera
Doktorant z UJ wyróżniony w konkursie o nagrodę im. Schaudera
Są pierwsze efekty prac termomodernizacyjnych budynków UJ CM
Są pierwsze efekty prac termomodernizacyjnych budynków UJ CM
Społeczność akademicka UJ reaguje na kryzys klimatyczny
Społeczność akademicka UJ reaguje na kryzys klimatyczny
Astronomowie z UJ badają jasność gwiazd podwójnych [WIDEO]
Astronomowie z UJ badają jasność gwiazd podwójnych [WIDEO]

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Znajdziesz nas tutaj